
Kimyasallar ve Sağlımız
Kimyasal maddeler, sağlığa etkileri göz önüne alındığında; zehirli, kanserojen,
tahriş edici gibi etiketlerle sınıflandırılır.Zararlı kimyasallar, bu
özelliklerini solumayla, dokunmayla veya ağız yoluyla alındığında
gösterebilirler.Bu yüzden kimyasal madde üreticileri, ürettikleri kimyasallara,
kimyasalın özelliklerini anlatan bir etiket koymak zorundadır.Bu kimyasallar katı haldeyken bile, ortam sıcak olmasada,
bir miktar buharlaşarak havaya karışabilirler, bu yüzden içeriğini bilmediğimiz
kimyasallara karşı tedbirli davranarak özellikle kapları açıksa, solumamak ve
dokunmamak gerekir.
Bazı kimyasallar zararlı etkilerini vucuda alındıktan hemen sonra, bazıları ise
5-15 yıl sonra gösterir.
Zararlı etkilerini hepimizin bildiği bir madde siyanürdür.Sinanür solunduğunda
beyin ve kalbi etkileyerek kısa sürede ölüme neden olabilir.Bunun gibi kimyasalların sağlığa zararlı etkilerinin şiddeti, kimyasalın
cinsine, maruz kalma
miktarına ve şekline göre değişim gösterir.
Su arıtımında, gıda hazırlanmasında ve gıda ile temasta kullanılacak
malzemelerin üretimleri, çeşitli standartlarla kontrol edilir ve bu gibi
malzemelerde zararlı etkileri bilinen katkılar ve malzemeler kullanılamaz.Bu
yüzden, dekoratif amaçla hazırlanmış bir tabak, yemek servisi için kullanılamaz.
Su veya gıda hazırlamada kullanılacak bir makina veya alet alıyorken bu malzemenin CE,
FDA, NSA, TS EN gibi kalite standartlarına sahip olması, içinde kullanılan malzemeler
açısından denetlendiğinin bir göstergesidir. Fakat bir ürünün CE belgesi
taşıması onun kaliteli olduğu anlamına gelmez, sadece kullanılan malzemeler
yönünden askari standartları karşıladığını gösterir.Bunun yanında sahte CE markalı
ürünlere de dikkat edilmesi gerekmektedir.
Farklı amaçlar için kullanılan kimyasallar da benzer şekilde farklı çeşit kalite
sertifikalarına sahiptir.Örneğin yerleri temizlemekte kullandığımız çamaşır suyu
ile içme-kullanma suyuna katılan ve dezenfeksiyon amacıyla kullanılan klor
birbirinden farklı olmalıdır.Çünkü daha ucuz maliyetle, basit tekniklerle
üretilen klor, içerisinde fazla miktarda zehirli kloroform kimyasalını içerebilir.Bu
kimyasalın içme suyuna katılması zararlı kloroformun da suya fazla miktarda
karışmasına neden olur.
Arsenik, kadmiyum, kurşun, krom 6, cıva; kanserojen olduğu bilinen maddelerden
sadece bir kaçıdır.Suyla, gıdalarla veya havada partükül halindeyken vucuda
alınmasıyla zararlı etkilerini göstermeye başlarlarlar.Gıda ve su
hazırlanmasında bu gibi metalller ve malzemeler kullanılamaz çünkü bu malzemeler
zamanla aşınarak suya veya gıdaya karışırlar.
Bu yüzden mutfakta kullandığımız gıda ile temas eden plastik malzemelerle üretilmiş araçlarda, gıda ile temas edebilir yazısını veya işaretini (bir çatal bardak işareti), metal aletlerde de "kadmiyum bulunmaz" gibi yazılara dikkat etmeliyiz.
Aşağıda, Amerikan İnsan Sağlığı Servisi, Halk Sağlığı Ulusal Toksikoloji Programı tarafından 11.'si yayınlanmış kanserojen olduğu bilinen kimyasal ve malzemelerden bazılarının bir listesi bulunmaktadır.Bunlardan başka sağlığa, başka zararlı etkileri olan bir çok kimyasal bulunmaktadır.
Ayrıntılı bilgi için http://ntp.niehs.nih.gov/ntp/roc/toc11Bold.html adresini ziyaret edebilirsiniz.
Aflatoksinler
Alkollü içecek tüketimi
4-Aminobifenil
Phenacetin içeren analjesik karışımlar
Arsenik bileşikleri, inorganik
Asbest
Azatiyoprin
Benzen
Benzidin
Berilyum ve Berilyum bileşikleri
1,3 Bütadien
1,4-Bütandiol Dimethansülfonat (Myleran)
Kadmiyum ve Kadmiyum bileşikleri
Kloroambusil
1-(2-kloroetil)-3-(4-metilsiklohekzil)-1-nitrozüre (MeCCNU)
bis(klorometileter) eter ve teknik klorometil metil eter
Krom (+6) bileşikleri
Kömür katranı zifti
Kömür katranı
Kok kömürü ocağı emisyonları
Siklofosfamit
Siklosporin
Dietilstilbestrol
Benzidine dönüşen boyalar
Çevresel sigara dumanı
Erionit
Östrojen, steroidal
Etilen oksit
Hepatit B virüsü
Hepatit C virüsü
İnsan papillomas virüsleri: Bazı jenital mukozal tipleri
Melphalan
Ultraviyole A terapisi ile Metoksisalen
Mineral yağları (İşlenmemiş ve kaba işlenmiş)
Hardal gazı
2-Naftilamin
Nötronlar (iyonlaştırıcı ışın)
Nikel bileşikleri
Radon (iyonlaştırıcı ışın)
Kristal silika, solunabilen boyutlarda silika
Dumansız tütün
Güneş ışını (Ultraviyole ışını)
İsler
Sülfürik asit içeren güçlü inorganik asit buharı
Güneş lambaları veya güneş yatakları (Ultaviyole ışını)
Tamoksifen
2,3,7,8-Tetraklorodibenzo-p-dioksin (TCDD); Dioksin
Tiyotepa
Toryum dioksit
Tütün dumanı
Vinil klorür
Ultraviyole ışını, geniş spektrum UV ışını
Odun tozu
X-ışını ve Gama ışını
Su Çeşitleri | Kimyasallar ve Sağlımız | Suda Olması Gereken Özellikler | Suyun Kimyasal Özellikleri | Suyun Biyolojik Özellikleri
![]()
Su Arıtım Cihazları, Doğal Kaynak Suları | Basında Su ile İlgili Haber | Suyun Güzellikleri | İletişim | Haber Bülteni Üyeliği
Ana Sayfa
Site Hakkında
Sık Kulanılanlara Ekle
Bağlantılar
Kaynaklar